Tio-schrijven

Sinds februari 2008 schrijven de leerlingen van groep 8 van De Wielerbaan met het computerprogramma Tio-schrijven. Beter leren schrijven in een elektronische leeromgeving. De afkorting Tio staat voor:  Taal in ontwikkeling. Het programma Tio-schrijven is onlangs wetenschappelijk onderzocht. Met als uitslag: zeer positieve resultaten!

Het programma is webbased.De leerlingen hebben een persoonlijke inlogcode nodig om in het programma te werken. De teksten worden opgeslagen en kunnen geprint worden. Er kan echter niet geknipt en geplakt worden vanuit een ander programma zoals “word”.Nadat de leerling het programma heeft geopend kan hij de keuze maken om te schrijven over verschillende onderwerpen namelijk; echt waar, verhalen, formuleren en argumenteren. Blijkt de leerling 20 tot 40 teksten te hebben geschreven dan wordt het onderdeel redigeren, ook geactiveerd.De leerling wordt eerst gevraagd om een schrijfonderwerp te kiezen.  Tijdens het voorwerk verkent hij/zij de mogelijkheden van het onderwerp door in een apart venstertje te noteren wat hij/zij al over het onderwerp weet.
Het programma biedt vervolgens handreikingen door onder meer voorbeeldfragmenten te verstrekken en vragen te stellen, zoals;

•    Wat trekt je zo aan in het onderwerp?
•    Wat wil je zeker bereiken?
•    Voor wie is de tekst bestemd?

Pas nadat de leerling enkele hulpknoppen heeft geraadpleegd, kan hij verder in het schrijfproces. De computer controleert niet maar is voortdurend aanwezig om zogenaamde feed-forward te geven.
De leerling kan steunvragen activeren om bijvoorbeeld het volgende te overwegen:

•    Zou het niet aardig zijn als je ook..
•    Het is natuurlijk ook mogelijk dat…
•    Heb je er wel eens aan gedacht om ook…
•    Maar zijn er ook voorbeelden dat men juist niet…

In de fase van verbeteren zal de computer desgewenst vragen (zonder geluid) ;
•    Voeg de volgende voegwoorden toe die de tekst bondiger maken…
•    Spring je ergens van de hak op de tak?
•    Spoor de langste zin op in je tekst en maak daar eens twee zinnen van..
•    Gebruik eens een heel verkeerde titel die helemaal nergens op slaat….
Door middel van time-slots wordt de schrijver (leerling) verplicht om een bepaalde hoeveelheid tijd en aandacht te besteden aan de verschillende fasen in het schrijfproces waarbij hij of zij verschillende vormen van hulp in schakelt.
De vaardigheid om gedachten, ideeën en opvattingen te verwoorden in creatieve en zakelijke teksten  wordt in het onderwijs ook wel stellen genoemd.  Mondelinge taalvaardigheid ontwikkelt zich van nature, bij schrijven hebben ze expliciete instructie nodig.
Schrijven geldt als de lastigste van alle taalvaardigheden. Er vindt nauwelijks effectonderzoek plaats over schrijfonderwijs in het basisonderwijs. Er blijkt een kloof te bestaan tussen wetenschappelijk onderzoek en de dagelijkse onderwijspraktijk.
In taaldidactische studies en handboeken wordt gepleit voor procesgerichte aanpak van echt schrijfonderwijs. Maar in de praktijk van de basisschool komt zo’n aanpak niet goed van de grond. Leerlingen in groep 8 kunnen nauwelijks publiekgericht schrijven. Het computerprogramma TiO-schrijven beweert het antwoord te hebben gevonden. In de handleiding van TiO-schrijven wordt geadviseerd om eenmaal per week te schrijven en veelvuldig gebruik te maken van de mix aan didactische ondersteuning.

Er zijn opvallende effecten aangetoond bij de inzet van TiO-schrijven. Leerwinst kon al na een half jaar vastgesteld worden. Je zou verwachten dat leerlingen met een vwo-advies meer profiteren van TiO-schrijven dan de overige leerlingen. Maar verrassend genoeg kon een dergelijk verschil niet worden aangetoond. Dus ongeacht het advies (vwo, havo, vmbo-t of vmbo-kb) is de vooruitgang gedurende het leerjaar het grootst  met Tio-schrijven.Leuk is te lezen dat leerlingen die werken met Tio-schrijven gaandeweg meer gemotiveerd raken, in tegenstelling tot leerlingen die volgens een stel/taal-methode werken.

Ten slotte
Het wetenschappelijk onderzoek (proefschrift) is een steun in de rug voor de scholen en collega’s die werken met Tio-schrijven en het vormt tevens een rechtvaardiging voor de onkosten die er voor Tio-schrijven wordt gemaakt.Op Montessorischool de Wielerbaan wordt door de leerlingen van groep 8, en sinds kerst 2012 óók door groep 7, én de leerkrachten, enthousiast gewerkt met Tio-schrijven.

Voor meer informatie kunt u terecht bij de directie van de school.

© Copyright - De Wielerbaan | Designed by TesoDesign